Hai quan Ha Tinh - Hatinh Customs Department

Văn bản

Một số vướng mắc trong xử phạt phương tiện vận tải quá hạn khi làm thủ tục xuất cảnh, nhập cảnh qua CKQT Cầu Treo

3/11/2020 8:18:30 AM

 

Cầu Treo là một trong những cửa khẩu quốc tế lớn nối liền Việt Nam và Lào. Lượng phương tiện qua lại giữa hai nước theo xu hướng tăng dần theo thời gian. Năm 2018, phương tiện vận tải xuất nhập cảnh là 111.535 lượt (tăng 11,9% so với năm 2017), năm 2019 là 131.357 lượt (tăng 17,77% so với năm 2018). Để đảm bảo vai trò quản lý Nhà nước trong loại hình này, trong thời gian qua, Nghị định 127/2013/NĐ-CP (sau đây gọi là Nghị định 127) và Nghị định 45/2016/NĐ-CP (sau đây gọi là Nghị định 45) đã quy định cụ thể việc xử phạt đối với các phương tiện vận tải không chấp hành đúng thời hạn tái xuất, tái nhập.

Cán bộ Hải quan Chi cục giải quyết thủ tục xuất nhập cảnh 

Số trường hợp mà Chi cục Hải quan cửa khẩu quốc tế Cầu Treo đã xử phạt vi phạm hành chính đối với các phương tiện quá hạn trong các năm như sau: Năm 2017 là gần 150, năm 2018 là hơn 90 và năm 2019 là gần 80 trường hợp. Hoạt động trên của đơn vị đã góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt động quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan

         Tuy nhiên, tại cửa khẩu Cầu Treo phát sinh nhiều trường hợp, phương tiện vận tải mang biển kiểm soát cả Lào và Việt Nam không tái xuất hoặc tái nhập đúng thời hạn quy định do bị tai nạn bất ngờ. Chi cục Hải quan CKQT Cầu Treo đã thực hiện xử phạt đối với các trường hợp này. Theo phản ánh của các tổ chức, cá nhân bị xử phạt thì việc xử phạt này chưa mang tính nhân đạo, nhân văn. Trong hoàn cảnh bị tai nạn, vừa thiệt hại về tài sản, sức khỏe, thậm chí tính mạng nhưng vẫn bị xử phạt sẽ gây bức xúc cho đối tượng vi phạm và đưa lại hình ảnh không tốt cho cơ quan hải quan.

         Ngoài ra, còn phát sinh trường hợp, xe ô tô của chủ sở hữu bên Lào, bị tội phạm lừa đảo lấy mất, sau đó tạm nhập vào Việt Nam. Thời gian sau, khi công an Lào phối hợp với công an Việt Nam phát hiện và thu hồi chiếc xe thì đã quá thời hạn tạm nhập.

         Điều 24 Nghị định 127 có quy định cá nhân bị xử phạt có “quyền đề nghị miễn, giảm tiền phạt…trong trường hợp gặp khó khăn đặc biệt, đột xuất về kinh tế do thiên tai, hỏa hoạn, thảm họa, tai nạn, dịch bệnh, bệnh hiểm nghèo”. Tuy nhiên, quy định này cũng còn có một số vướng mắc sau:

         - Theo Khoản 2 Điều 77 Luật Xử lý vi phạm hành chính thì hồ sơ xin miễn tiền phạt phải gửi về Cục Hải quan tỉnh để xem xét quyết định. Chi cục đóng trụ sở ở vùng biên giới có địa hình hiểm trở, phức tạp, xa trung tâm tỉnh lỵ, điều kiện thời tiết khắc nghiệt, đường sá xuống cấp nghiêm trọng, gây khó khăn cho việc chuyển hồ sơ về Cục, tốn kém về thời gian. Trong khi đó, những người bị thuộc các đối tượng trên thường có nhu cầu xuất, nhập cảnh nhanh chóng nên việc ở lại chờ đợi sẽ dẫn đến tốn kém về thời gian và tiền bạc mà chưa rõ kết quả dẫn đến nhiều người không thấy hiệu quả.

         - Quy định trên cũng chỉ mới áp dụng cho cá nhân mà không có tổ chức.

         - Chưa quy định phải có bản dịch thuật, có công chứng đối với trường hợp người Việt có tài sản bị thiệt hại ở Lào và được UBND cấp xã của Lào xác nhận.

         Điều 5 Nghị định 127/2013/NĐ-CP, đã được sửa đổi tại Nghị định 45/2016/NĐ-CP về những trường hợp không xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan thì không có trường hợp bị tai nạn hay bị lừa đảo. Các tình tiết giảm nhẹ trong Luật Xử lý vi phạm hành chính và các nghị định xử phạt trên cũng không quy định về việc này. Mặc dù Khoản 3 và Khoản 4 Điều 11 Luật Xử lý vi phạm hành chính có quy định trường hợp không xử phạt vi phạm hành chính do thực hiện hành vi vi phạm hành chính do sự kiện bất ngờ và sự kiện bất khả kháng nhưng thế nào là trường hợp thuộc các sự kiện trên thì vẫn chưa rõ ràng.

         Có ý kiến cho rằng, các trường hợp bị tai nạn, bị lừa đảo mất xe trên được coi là sự kiện bất ngờ, sự kiện bất khả kháng quy định tại Điều 11 Luật XLVPHC. Tuy nhiên, theo quy định tại Khoản 3 Điều 3 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 80/2015/QH13 thì việc giải thích luật là trách nhiệm của Ủy ban thường vụ Quốc hội. Trường hợp cần linh hoạt, nhanh chóng thống nhất nhận thức trong xử lý vi phạm hành chính thì cũng đề nghị Tổng cục Hải quan hoặc Bộ Tài chính ban hành văn bản giải thích thế nào là trường hợp bất khả kháng khi xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Nếu chỉ nêu giải thích chung chung, không có cơ sở chắc chắn như thế này sẽ khiến đơn vị thực hiện xử phạt rất khó giải trình về căn cứ áp dụng khi trả lời các đoàn thanh tra, kiểm tra.

         Vì vậy, để bao quát các trường hợp, tạo thuận lợi, hợp lý, nhanh chóng cho đối tượng vi phạm, có ý kiến đề xuất như sau:

         - Đề xuất nghị định giải thích cụ thể về các trường hợp sự kiện bất ngờ và sự kiện bất khả kháng trong lĩnh vực hải quan.

         - Bổ sung vào Điều 6 dự thảo, theo đó, không xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan trong trường hợp phương tiện vận tải không tái xuất/tái nhập đúng thời hạn quy định do bị tai nạn bất ngờ, bị lừa đảo. Hoặc bổ sung trường hợp phương tiện vận tải không tái xuất/tái nhập đúng thời hạn quy định do bị tai nạn bất ngờ, bị lừa đảo vào trường hợp thuộc tình tiết giảm nhẹ tại Điều 3 dự thảo. Để chặt chẽ, có thể yêu cầu đối tượng vi phạm cung cấp hồ sơ xác nhận do cơ quan công an cấp huyện, thị xã trở lên cung cấp, (có bản dịch thuật đính kèm nếu văn bản xác nhận do công an nước Cộng hòa DCND Lào cung cấp).

          Hiện nay cơ quan Nhà nước đang trong quá trình lấy ý kiến xây dựng Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan thay thế Nghị định 127/2013/NĐ-CP và Nghị định 45/2016/NĐ-CP. Vì vậy, nếu cơ quan soạn thảo có hướng xử lý cho vấn đề này thì sẽ tạo thuận lợi rất lớn cho người dân cũng như góp phần xây dựng hình ảnh đẹp cho cơ quan và công chức Hải quan./.

Trần Mạnh Hùng (Hải quan CKQT Cầu Treo)

Tin cùng chuyên mục