Hai quan Ha Tinh - Hatinh Customs Department

Tư tưởng Hồ Chí Minh

Xây dựng và phát triển doanh nghiệp theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh

10/5/2016 8:17:50 AM

 Chủ tịch Hồ Chí Minh với doanh nhân qua bức thư ngày 13/10/1945
Coi mọi lực lượng dân tộc đều là nguồn lực của cách mạng, điều đặc biệt là trong những năm đầu khi mới giành được chính quyền, Chủ tịch Hồ Chí Minh thấy rất rõ vai trò của doanh nhân trong công cuộc xây dựng đất nước. Chính vì thế, từ căn cứ Việt Bắc về Thủ đô, về sống và làm việc tại ngôi nhà 48 phố Hàng Ngang, Người đã viết “Tuyên ngôn độc lập” khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – Nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á. Với nhận thức sâu sắc vị trí và vai trò của công, thương nghiệp đối với công cuộc kiến thiết nước nhà, ngày 18/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành thời gian để gặp gỡ giới doanh nghiệp và doanh nhân nhằm tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ đối với việc khôi phục, phát triển kinh tế đất nước. Như vậy, trong Tuần lễ vàng, các nhà công thương Hà Nội đã là giới chức xã hội đầu tiên được Bác tiếp tại Phủ Chủ tịch. Sau cuộc gặp này, Chính phủ Hồ Chí Minh được giới công thương Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung ủng hộ rất lớn về vật chất, qua đó giảm bớt khó khăn về tài chính cho nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Tiếp tục khẳng định tầm quan trọng của giới công - thương, ngày 13/10/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư cho giới công - thương (doanh nhân, doanh nghiệp ngày nay) Việt Nam. Trong thư, Người viết: “Được tin giới công - thương đã đoàn kết lại thành Công - Thương Cứu quốc đoàn và gia nhập Mặt trận Việt Minh, tôi rất vui mừng. Hiện nay, Công - Thương Cứu quốc đoàn đang hoạt động làm nhiều việc ích nước lợi dân, tôi rất hoan nghênh và mong đợi nhiều kết quả tốt”. Về vai trò, nhiệm vụ của giới công - thương trong các giai tầng xã hội ở Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Trong lúc các giới khác trong quốc dân ra sức hoạt động để giành lấy nền hoàn toàn độc lập của nước nhà thì giới công - thương phải hoạt động để xây dựng một nền kinh tế, tài chính vững vàng và thịnh vượng”. Về trách nhiệm của các cơ quan công quyền đối với sự phát triển của giới công thương, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Chính phủ nhân dân và tôi sẽ tận tâm giúp giới công - thương trong công cuộc kiến thiết...”(1). 

Theo thời gian, cuộc kháng chiến chống thực dân, đế quốc của nhân dân ta ngày càng cam go, ác liệt. Mặc dù bận nhiều công việc trong lãnh đạo toàn Đảng, toàn dân và toàn quân kháng chiến, kiến quốc, nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn dành nhiều thời gian quan tâm đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các xí nghiệp, doanh nghiệp; đặc biệt, Người đã có nhiều bài viết, nói, thư… gửi giới công - thương, các xí nghiệp, doanh nghiệp trong nền kinh tế quốc dân. Nội dung các bài viết, nói, thư… ngoài việc đánh giá những thành tích đạt được, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn chỉ rõ những thiếu sót, khuyết điểm cần khắc phục, sửa chữa, đồng thời đề ra những giải pháp giúp xí nghiệp, doanh nghiệp phát triển. Trong bài Hoan nghênh Hội nghị cán bộ quản lý xí nghiệp trên báo Nhân dân ngày 9/11/1955, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu lên những phẩm chất cần có của người đứng đầu xí nghiệp, doanh nghiệp, đó là “phải thật sự cần, kiệm, liêm, chính. Phải thật sự chống bệnh quan liêu, tham ô, lãng phí. Phải nâng cao cảnh giác, bảo vệ xí nghiệp. Phải khéo đoàn kết và lãnh đạo công nhân...”(2). Đối với người lao động trong xí nghiệp, doanh nghiệp, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn cần phải học nhiều thứ như  chính trị, văn hóa, kỹ thuật, nghiệp vụ. Nhưng ngoài cách học ở trường, ở lớp, học trên sách, báo,... có một cách học rất tốt ai cũng có thể tham gia hằng ngày, đó là cách học tập ngay trong sản xuất, học tập những người, những nhân tố và đơn vị tiên tiến. Theo Hồ Chí Minh, người tiên tiến cũng là những người lao động bình thường, nhưng trong tư tưởng, trong phương pháp làm việc của họ, có những điểm tốt có thể giúp cho sản xuất và công tác tiến nhanh, tiến mạnh. Chúng ta phải vì lợi ích chung mà dốc lòng học tập những điểm tốt ấy để cải tiến công tác một cách thường xuyên... Như vậy là làm cho sáng kiến, kinh nghiệm chung ngày càng dồi dào, trình độ tư tưởng, tổ chức, kỹ thuật chung ngày càng nâng cao. Do đó, sản xuất phát triển ngày càng nhanh và vững.

Bức thư chưa đầy 200 chữ của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi giới công thương Việt Nam cách đây 70 năm không chỉ là văn kiện đầu tiên của Đảng và Nhà nước Việt Nam đối với giới công - thương, mà còn là sự cổ vũ lớn lao cho giới công - thương vượt qua những khó khăn trước mắt, cùng toàn dân tham gia công cuộc bảo vệ và kiến thiết đất nước trong những năm tháng chiến tranh. Trong thời kỳ đổi mới và hội nhập ngày nay, tư tưởng của Bác về doanh nghiệp, doanh nhân được nêu trong bức thư ngày ấy vẫn còn nguyên giá trị. Trong bức thư Bác gọi giới công thương là “các Ngài”. Bác đã mở đầu bức thư một cách thân mật và trân trọng: “Cùng các Ngài trong giới công thương”. Nội dung thư ngắn gọn, lời lẽ chân thành, giản dị nhưng là định hướng sâu sắc cho sự phát triển của ngành công thương suốt chiều dài lịch sử dân tộc từ khi giành độc lập tới nay.

Những lời dạy của Bác đối với sự phát triển của doanh nghiệp, doanh nhân không chỉ có trong bức thư lịch sử ngày 13/10/1945, mà còn thể hiện ở rất nhiều bài nói, bài viết của Người liên quan đến doanh nghiệp, doanh nhân. Trong các bài nói, bài viết này, Bác luôn căn dặn các doanh nhân phải đoàn kết: đoàn kết nội bộ, đoàn kết trên dưới, đoàn kết giữa cán bộ, công nhân và đồng bào địa phương; phải chăm lo đào tạo nguồn nhân lực, phải xây dựng văn hóa doanh nghiệp, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, công nhân viên, đặc biệt, phải chăm lo đến cán bộ và công nhân nữ...



Phát triển doanh nghiệp để “làm nhiều việc ích nước lợi dân”

Sinh thời, Hồ Chí Minh cho rằng: bốn lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội phải được coi là quan trọng ngang nhau. "Trong lúc các giới khác trong quốc dân ra sức hoạt động để giành lấy nền hoàn toàn độc lập của nước nhà, thì giới Công-Thương phải hoạt động để xây dựng một nền kinh tế và tài chính vững vàng và thịnh vượng”. Ngành công thương giữ vai trò vô cùng quan trọng là tạo ra tiềm lực cơ sở vật chất để duy trì và phát triển xã hội. Càng đáng chú ý hơn khi tinh thần "nước giàu dân mạnh", cùng phát triển đã được Bác nhấn mạnh trong bức thư lịch sử này, khi viết rằng: "Việc nước và việc nhà bao giờ cũng đi đôi với nhau. Nền kinh tế quốc dân thịnh vượng nghĩa là các sự kinh doanh của các nhà doanh nghiệp thịnh vượng. Vậy, tôi mong giới công thương nỗ lực khuyên các nhà công nghiệp và thương nghiệp mau mau gia nhập công thương cứu quốc đoàn, cùng đem vốn vào làm công cuộc ích quốc lợi dân". Vì những lý do lịch sử, "giới công thương" đã từng gặp không ít khó khăn, nhưng tinh thần kinh doanh thì vẫn như một dòng máu nóng chảy qua nhiều thập niên trong nhiều người Việt Nam nói chung và giới doanh nhân nói riêng, bởi mối quan hệ biện chứng giữa sự phát triển của doanh nghiệp với sự phồn thịnh của quốc gia và ngược lại. 

Người đã chỉ ra rằng nhiệm vụ xây dựng kinh tế là nhiệm vụ của doanh nghiệp, doanh nhân. Xác định việc nước việc nhà phải đi đôi với nhau, đó là lời dạy rất quan trọng của Bác đối với doanh nhân trong sự nghiệp làm giàu, trong việc phụng sự đất nước, phụng sự nhân dân, là yêu cầu cơ bản của đạo đức, văn hóa kinh doanh và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Đây là sự khẳng định về mối quan hệ mật thiết giữa công việc của giới doanh nhân và sự nghiệp của đất nước. Hoạt động kinh doanh của các nhà công nghiệp, thương nghiệp có mối quan hệ chặt chẽ với sự trường tồn của dân tộc. Nền kinh tế quốc dân thịnh vượng thì kinh doanh công thương thịnh vượng. Kinh doanh của các nhà công nghiệp, thương nghiệp thịnh vượng thì đất nước giàu mạnh. Nhiệm vụ quan trọng nhất của giới công thương là đem vốn vào làm những việc ích quốc lợi dân. Chính phủ phải có trách nhiệm với giới công thương. Điều này đã được minh chứng trên thực tiễn lịch sử. Trong giai đoạn đất nước đứng trước tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” thực hiện theo tư tưởng Hồ Chí Minh, ngay trong chiều 2/9/1945, đồng chí Võ Nguyên Giáp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ đã phát biểu với quốc dân đồng bào về “Những phương sách cấp bách về nội trị, ngoại giao, quân sự, kinh tế, tài chính, văn hóa và cứu tế”, trong đó đã nhấn mạnh: “Ngày nay để phục hưng nền kinh tế, có người tưởng Chính phủ phải quốc hữu hóa tất cả các công cuộc kinh doanh. Nhưng Chính phủ không làm thế. Chính phủ sẽ kiến thiết nền quốc dân kinh tế để cho ai nấy được tự do kinh doanh. Và hơn nữa, Chính phủ còn khuyến khích, nâng đỡ tư nhân trong những công cuộc kinh doanh to tát”. Đường lối đúng đắn của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ Lâm thời đã tạo nên sức mạnh to lớn của toàn dân tộc, vượt qua mọi khó khăn buổi đầu xây dựng chính quyền mới. Trong lúc nền độc lập còn “trứng nước”, là người đứng đầu Nhà nước, Hồ Chí Minh đã hiểu hơn ai hết vai trò của một “nền kinh tế và tài chính vững vàng và thịnh vượng" là điều kiện cần để chế độ chính trị non trẻ mới được thiết lập trụ vững được giữa áp lực từ nhiều phía.

Muốn phát triển bền vững doanh nghiệp cần “đoàn kết” và sự “tận tâm” của các cơ quan công quyền

Về vị trí của giới doanh nhân, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: doanh nhân là một bộ phận của khối đại đoàn kết toàn dân tộc và Công thương cứu quốc đoàn - tổ chức của giới doanh nhân là một thành viên của hệ thống chính trị của đất nước – thành viên của mặt trận Việt Minh. Người kêu gọi giới doanh nhân đoàn kết lại, tham gia vào Công thương cứu quốc đoàn để làm những công việc ích nước lợi dân. Phát triển bền vững là mục tiêu mà mọi doanh nghiệp hướng đến, mà để thực hiện được mục tiêu đó không còn cách nào khác là phải đoàn kết tạo thành sức mạnh tập thể, để phát huy mọi nguồn lực. Đoàn kết là nền tảng của sự phát triển bền vững. Có đoàn kết mới có dân chủ và phát triển.

Đoàn kết ở đây không chỉ là đoàn kết trong nội bộ doanh nghiệp mà là đoàn kết, hợp tác, hỗ trỡ giữa các doanh nghiệp và cùng sinh hoạt tương trợ trong một tổ chức chung. Trong xu thế hội nhập hiện nay của thế giới, đoàn kết càng trở nên có ý nghĩa hơn bao giờ hết. Chúng ta phải biết đoàn kết để tạo nên sức mạnh tổng hợp, cùng hướng tới một sự phát triển bền vững. Trong thời kỳ hội nhập, tinh thần đoàn kết ấy còn được mở rộng hơn nữa đó là hợp tác quốc tế với các doanh nghiệp nước ngoài. Thời cơ và thách thức lớn khi tham gia tổ chức Thương mại thế giới (WTO), những vấn đề tưởng như mới mẻ nhưng thực ra, từ năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã làm, sẵn sàng hội nhập quốc tế để ổn định và phát triển. Người đã gửi “Lời kêu gọi Liên hợp quốc” cho Đại Anh quốc, Trung Quốc, Hoa Kỳ, Liên Xô…và các nước thành viên Liên hợp quốc đã khẳng định: “Việt Nam sẵn sàng thực thi chính sách mở cửa và hợp tác trong mọi lĩnh vực: Một, nước Việt Nam dành sự tiếp nhận đầu tư của các nhà tư bản, nhà kỹ thuật nước ngoài trong tất cả các ngành kỹ nghệ của mình. Hai, nước Việt Nam sẵn sàng mở rộng các cảng, sân bay, đường sá giao thông cho buôn bán và quá cảnh quốc tế. Ba, nước Việt Nam chấp nhận tham gia hợp tác quốc tế dưới sự lãnh đạo của Liên hợp quốc…”. Nhắc lại điều này để thêm một lần tự tin, quyết tâm trong công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế, biết nắm lấy vận hội mới, khắc phục những hạn chế để tiếp tục đưa đất nước đi lên “sánh vai cùng với các cường quốc năm châu”.

Đánh giá cao vai trò của giới Công thương trong công cuộc xây dựng đất nước, Người khẳng định: “Chính phủ nhân dân và tôi sẽ tận tâm giúp giới Công-Thương trong công cuộc kiến thiết này", đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm của các cơ quan công quyền đối với sự nghiệp phát triển của doanh nghiệp, doanh nhân. Chính phủ phải có sự hỗ trợ, giúp đỡ thiết thực, có hiệu quả giúp doanh nhân vượt qua cơn sóng gió. Ngay từ năm 1947, Hồ Chí Minh đã có tư duy về kinh tế thị trường khi Người nói rằng: “Không phải Chính phủ xuất tiền ra làm. Chính phủ chỉ giúp kế hoạch cổ động” (30, vì vậy, cùng với sự tận tâm giúp đỡ bằng mọi cách khác nhau của Chính phủ thì điều quyết định cho sự phát triển của mỗi doanh nghiệp chính là ở trí tuệ, bản lĩnh và phẩm chất của mỗi doanh nhân. Đội ngũ doanh nhân phải nỗ lực, đón nhận cả cơ hội và thách thức để “đem sức ta mà tự giải phóng cho ta” theo tinh thần “muốn người ta giúp cho, trước hết mình phải tự cứu mình”. Theo đó, sức mạnh vô địch mà đội ngũ doanh nhân có thể vượt qua được khó khăn chính là sự đoàn kết, quyết tâm, bản lĩnh, trí tuệ, khát vọng vươn lên và lòng tin vào tương lai của sự phát triển. 

Công cuộc đổi mới kinh tế do Đảng lãnh đạo trong gần 30 năm qua chính là tiếp tục thực hiện theo tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế, phát triển nền kinh tế. Những kỳ tích chúng ta đạt được về kinh tế trong thời kỳ đổi mới và hội nhập đã tạo nên diện mạo mới trên khắp mọi miền Tổ quốc. Bối cảnh đất nước những năm đầu thế kỷ 21, nhất là Luật Doanh nghiệp 1999 mở đường cho hàng ngàn doanh nghiệp ra đời và lớn mạnh dần; và quá trình đó nhận được sự cổ vũ, ủng hộ mạnh mẽ từ chính quyền.Vai trò xung kích của đội ngũ doanh nhân trong công cuộc xây dựng đất nước đã được xã hội thừa nhận. Quốc hội khóa XI, tại kỳ họp thứ 3 đã xác nhận: “Doanh nghiệp là lực lượng chủ lực, xung kích trong sự nghiệp phát triển kinh tế, thực hiện công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước”. Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Vũ Tiến Lộc đã từng nhận định: “Hai chữ "đắt" nhất trong bức thư Bác Hồ gửi cho giới công thương vào ngày 13/10/1945 năm xưa chính là "tận tâm". Bởi, đó không chỉ là sự khẳng định vai trò, tầm quan trọng của doanh nhân, doanh nghiệp trong đời sống kinh tế- xã hội, mà còn nhấn mạnh về sự cần thiết phải quan tâm, tạo điều kiện của Đảng và Nhà nước để đội ngũ doanh nhân ngày càng phát triển.

Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị “về xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế” cũng đã khẳng định doanh nhân là một trong bốn lực lượng chủ yếu trong thời kỳ mới của cách mạng: “Bổ sung và hoàn chỉnh chủ trương, biện pháp xây dựng giai cấp công nhân, nông dân, đội ngũ trí thức và doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước”. Theo đó, phải xây dựng đội ngũ doanh nhân lớn mạnh, có tinh thần dân tộc, giác ngộ chính trị, văn hóa kinh doanh, có trách nhiệm xã hội cao, có đủ năng lực, trình độ để lãnh đạo, quản lý các doanh nghiệp hoạt động có chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh cao, liên kết chặt chẽ, tham gia tích cực vào mạng sản xuất, chuỗi giá trị trong nước và toàn cầu; không ngừng phát triển, phấn đấu đến năm 2020 có một số doanh nhân, doanh nghiệp có thương hiệu đạt tầm cỡ khu vực Đông - Nam Á... Họ sẽ là lực lượng quan trọng trong công cuộc xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Lịch sử đã minh chứng rằng, thành công hay thất bại của mỗi doanh nghiệp đều gắn với việc có hay không định hướng phát triển doanh nghiệp. Do vậy, hơn lúc nào hết, để doanh nghiệp phát triển nhanh và bền vững, ngoài việc chú trọng chất lượng sản phẩm, sức cạnh tranh của hàng hóa, cũng như lợi nhuận thu được, phải xây dựng văn hóa doanh nghiệp trên nền tảng tư tưởng văn hóa Hồ Chí Minh. Phải coi tư tưởng Hồ Chí Minh là kim chỉ nam soi đường cho việc phát triển kinh tế nói chung, phát triển doanh nghiệp, doanh nhân trong thời kỳ hội nhập. Đó cũng là lý do, chúng ta hiểu vì sao, hàng năm, ngày 13/10 – ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho giới Công Thương, trở thành Ngày Doanh nhân Việt Nam. Những tư tưởng về doanh nghiệp, doanh nhân không chỉ là một giải pháp nhất thời mà còn là một tư tưởng chiến lược lâu dài phù hợp với xu thế phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và vẫn còn nguyên giá trị thời sự./.


Manh Hùng -KTSTQ (Sưu tầm: 
http://www.tuyengiao.vn)

Tin cùng chuyên mục